Performing Spaces — Exploring urban structures and their inner-narratives
Sinds 2016 ontwikkelt Sana haar onderzoeksproject Performing Spaces – Exploring urban structures and their inner-narratives. Wat begon als een, nu in Brussel voortgezette, verkenning van poëtisch ontwrichtende in-situ performances — die ze aanvankelijk onderzocht binnen de onderzoeksgroep voor Relationele Architectuur aan de Umeå Universiteit voor Beeldende Kunsten en Architectuur — is langzaam uitgegroeid tot een gelaagde, trans-disciplinaire praktijk. Deze praktijk wordt beïnvloed door architectuur, beeldende kunst, performance, historisch onderzoek, theater, storytelling en poëzie.
Poëtische Ontwrichting – Publieke Interventies
Deze onaangekondigde performatieve interventies in de openbare ruimte onderzoeken hoe kleine, alledaagse gebaren kunnen worden verstoord om voorbijgangers te transformeren tot een spontaan publiek, dat wordt uitgenodigd om hun omgeving op een poëtische manier opnieuw te verbeelden. De interventies werden gedocumenteerd als onderzoeksmateriaal naast Sana’s theoretische studies en als visuele narratieven gepresenteerd in video-installaties.
Een selectie van publieke interventies en gedeelde onderzoekspraktijken:
The boat is sailing away (@Metro Green Line, Milaan 2015)
Trams doorkruisen de stad en vervoeren mensen van hun instappunt naar hun bestemming. Deze vloeiende, solitaire beweging wordt onderbroken wanneer een bedelaar rondgaat en aan elke passagier een stukje papier uitdeelt. Voordat hij uitstapt, verzamelt hij de papiertjes weer in.
Deze performance maakt gebruik van dezelfde methode. De performer schrijft een droom van de vorige nacht op de papiertjes. Deze kleine poëtische bekentenis stelt vragen over de mogelijke uitwisselingen en interacties tussen de mensen die samen deze tijdelijke, bewegende ruimte bewonen.
The closing time (@Gare du Midi Zondagsmarkt, Brussel 2016)
In samenwerking met Juan Duque
Met als doel de versterkende kracht van deze poëtische interventies te delen en tastbaar te maken, werd een score ontwikkeld en uitgevoerd door deelnemers van de a.pass postmaster voor artistiek onderzoek.
Instructie:
Verzamelen op de markt rond sluitingstijd op zondag. Blijf op dezelfde plek staan zolang de dynamiek van de omgeving het toelaat.Vind je eigen positie in de ruimte, je eigen perspectief.Stel vanuit je eigen praktijk vragen die relevant zijn voor deze plek.Gebruik impulsen uit je omgeving als data voor een nieuwe, subjectieve kaart van de locatie.The playground (@Touhid Metrostation, Teheran, Iran 2016)
Het is een bekende en praktische regel om aan één kant van de roltrap stil te blijven staan en de andere kant vrij te houden voor mensen die haast hebben. Dit creëert een rij, waarbij iedereen recht vooruit kijkt en gezichten onzichtbaar worden. Sommige roltrappen komen in paren: de ene gaat omhoog, de andere naar beneden.
Wat gebeurt er als een performer zich op de roltrap plaatst en zich langzaam draait om oogcontact te behouden met iemand die de andere kant op beweegt? Kunnen blikken elkaar voor een seconde of langer ontmoeten? Hoe zou de ander reageren?
Rhyme the temporary wall (@Port de Neuve, Brussel 2017)
In samenwerking met Esther Rodriguez.
Tijdens deze begeleide wandeling werd een collectieve poging ondernomen om de felblauwe en gele, gegolfde afrastering rondom een bouwplaats in kaart te brengen. De werkzaamheden duren al zo lang dat het hek een ogenschijnlijk permanent onderdeel van de stad is geworden. In de loop der tijd zijn er scheuren en buigingen ontstaan, waardoor nieuwe kijkpunten op de verborgen ruimte achter de afrastering tevoorschijn komen.
Aan het einde van de wandeling kwamen we samen om onze persoonlijke cartografieën en ontdekte perspectieven te delen.
Plaatsen Oproepen – Geënsceneerde Performances
Een verschuiving in Sana’s artistieke praktijk vond plaats na een diepgaande studie van de methoden van Forensic Architecture, een onderzoekscollectief dat nieuwe technieken en methoden ontwikkelt om staats- en bedrijfsgeweld te onderzoeken. Dit multidisciplinaire collectief — bestaande uit architecten, softwareontwikkelaars, filmmakers, onderzoeksjournalisten, wetenschappers en advocaten — creëert juridische narratieven met een reële impact op de wereld.
Geïnspireerd door hun transdisciplinaire aanpak begon Sana te onderzoeken of verslagen van uiteenlopende publieke gebaren samengebracht konden worden in een vertelpraktijk die de poëtische ervaringen en subtiele daden van subversie, verzet en empowerment uit haar publieke interventies kon overbrengen.
Deze storytellingpraktijk verweeft ruimtelijke cartografie, poëtische anekdotes, concrete beschrijvingen van gebaren, persoonlijke herinneringen en fictieve elementen met rigoureus onderzoek naar de geschiedenis van specifieke openbare ruimtes.
Met steun van residenties bij KWP ontwikkelde Sana verschillende performances verder, die ze de afgelopen jaren had onderzocht in galerie- en studio-omgevingen. Deze werken worden nu opgevoerd in een theatrale setting — maar zonder acteren. Haar verhalen leggen langzaam de geleefde ervaring van een plek over de verbeelding van het publiek, waardoor ze een gevoel van nabijheid en vertrouwdheid oproepen met voorbijgangers en openbare ruimtes, soms ver weg in tijd of afstand.